دل مجنون

موسیقی سنتی

چهارمضراب
ساعت ۱٠:۱٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٧/٢٧  کلمات کلیدی: چهارمضراب

چهارمضراب :

قطعه ایست که صرفا برای نوازندگی ساخته می شود و غالبا نوازنده آنرا به تنهایی اجرا می نماید .

چهارمضراب اصولا برای ایجاد تنوع و تحول روحی و خارج شدن از یکنواختی و خمودگی در طول اجرای زنجیره ای ردیف اجرا می شود .

در قدیم نوازندگان آنرا قبل از درآمد دستگاه یا آواز نیز مینواختند ، برای مثال :

ردیف آوازی زنده یاد مرتضی نی داوود که غالبا در شروع هر یک از دستگاه ها یک چهارمضراب نیز موجود است .

چهارمضراب ها از لحاظ ساختاری بر دو نوع کوتاه و بلند می باشند :

1 . چهارمضراب  هایی که در بین اجرا ردیف آوازی بصورت مقطعی اجرا می شود مانند : چهارمضراب بیات راجه ، چهارمضراب عشاق ، چهارمضراب عراق و .....که غالبا زیاد بسط و گسترش ندارند و زود تمام می شوند.

2 . چهارمضراب هایی که در آغاز ردیف و یا قطعه آوازی می باشد که در این صورت چهارمضراب طولانی شده و در طول چهارمضراب به هر یک از گوشه های دستگاه یا آواز اشاراتی می شود.

ضرب های معمول و مرسوم در ساختار چهارمضراب ها ، ریتمها از قبیل 8/6، 4/3، 8/3، 16/6 و .... می باشند .


وجه تسمیه چهارمضراب :

اصطلاح چهارمضراب از روی نوعی آهنگ ضربی که نوازندگان قدیم موسیقی با ساز تار می نواخته اند بوجود آمده است . این نوع ضربی ها ابتدا با چهار نواخت ( مضراب ) شروع می شده است که نواخت اول و دوم به سیم های سفید تار و نواخت سوم به سیم زرد و نواخت چهارم (سیم هایی که به سیم های واخوان معرفند ) تار اصابت می کرده اسن و به عنوان پایه ملودی محسوب می شده است .

چهارمضراب معمولا با یک پایه شروع می شود .بدین ترتیب که یک یا دو میزان وزن مخصوص برای قطعه را در نظر گرفته می شود و کلیه جملات بعدی به این پایه اولیه منتهی می گردند. در فرم چهارمضراب ممکن است ملودی آن ، بسط همان پایه اولیه باشد یا ملودی متنوع دیگری متناسب با پایه اصلی که با مهارت به پایه اصلی متصل می شود ، در نظر گرفنه می شود. بدون شک کلیه جملات چهارمضراب بایستی نشانگر گوشه های ردیف موسیقی ایران باشد و البته رعایت تکنیم صحیح ساز در هنگام نوازندگی از نکات مهم در ساختمان یک چهارمضراب است . نا گفته نماند که فرم چهارمضراب از قدیم تا کنون دستخوش تحولات و تغییراتی شده است ولی آنچه مسلم است اساس و بنیان و دستمایه ، همان مطالب قدیم بوده و هست .

 

منبع : امید الیاسی

 


 
 
 
 
ساخت كد آهنگساخت كد موزیک آنلاین
/anbsp; side-righta href=clear: both; width: 777px; cellspacing=); background-repeat: repeat-y /table target=0div class=-PostAuthorLink-div style=a href=side-left cellspacing= title= cellspacing=فاوانیوز