دل مجنون

موسیقی سنتی

گزارش جلسه شانزدهم مرکز حفظ و اشاعه موسیقی آیینی و مقامی دزفول
ساعت ٦:۱٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/٦/۳۱  کلمات کلیدی: جلسه شانزدهم ، مرکز حفظ و اشاعه موسیقی آیینی و مقامی دزفول

 

شانزدهمین نشست اعضاء مرکز حفظ و اشاعه موسیقی مورخه 95/6/24 با حضور تعدادی از اساتید و هنرمندان و هنر جویان و هنر دوستان در محل خانه باستانی تیز نو برگزار گردید . ابتدا دو تن از هنرجویان جوان آقای مهرداد گلقرانی تار و با تنبک  آقای نادر زاده درویش  به اجرای موسیقی پرداختند .

جناب آقای علیرضا جهانی فرد هنرمند ارزنده ضمن تشکر از این دو هنرمند جوان از جناب آقای حکمت دعوت به سخنرانی پیرامون شرح حال عارف کبیر قرن ششم شیخ اسماعیل قصری نمود . موالناکهف الدین شیخ الوار ، اسماعیل بن حسن ، معروف به شیخ اسماعیل قصری اصفهانی ، عارف و مجتهد قرن ششم هجری مرقدش دربازار قدیم و محله باروت کوب نزدیک پل قدیم ایشان آخرین پیر طریقت سلسله جلیل کمیلیه بود . استاد حکمت فرمودند : یکی از مباحث مهم ، سکوت تاریخ در موسیقی و فرهنگ دزفول اتفاق افتاده است و چرا ما  در خموشی قرار داریم . استاد ضمن بیان چهار کلمه بشرح آنها نیز پرداخت . 1-بابا 2-شاه3-پیر4-شیخ ، این القاب از القاب طریقت و عارفان میباشد و از بابایوسف ، بابارکن الدین و .. و پیراکبر ، پیرهاشم ، پیرزنگی و.. شیخ یوسف و شیخ اسماعیل قصری و نیز شاه رودبند و شاه رکن الدین و شاه ابوالقاسم نام برد . استاد حکمت در خصوص شیخ اسماعیل قصری فرمود ، شیخ از اصحاب و شاگردان نمونه شیخ ابونجیب سهروردی بوده و درحوزه تدریس او شرکت جسته و از محضرش افاضه فیض نموده و خود را از جمیع علوم ظاهری و باطنی خصوصآ علم فقه و حدیث ، مست فیض گردانیده است . شیخ اسماعیل پس از خاتمه دوران تعلم وارد دزفول شده است و به نقل از حافظ حسین کربلایی تبریزی ، شیخ اسماعیل در اصل از اصفهان بوده و ساکن دزفول گشته است . و مدرسه ایی بنا نموده و به تربیت سالکان و ارشاد طلبان و دستگیری عاشقان طبق سنت مشایخ علویه کمیلیه پرداخته است . یاقوت حمودی در معجم البلدان درمورد شیخ اسماعیل قصری چنین نوشته : معنی قصر روناش همان موضعی است که نام آن دزفول است جمعیتی بزرگ از کسانیکه علم و آوازه دارند . این شیخ از علمای حدیث و شاگردانش علم حدیث در سنه 557 ، احادیث نزد اومی خواندن و صحیح و سقم را از آنها برایشان می گفته و اجازه روایت را از او میگرفتند . از جمله شاگردان او ، نجم الدین کبری میباشد که در آسمان عرفان می درخشد و در کتب عرفانی از وی نام بسیار آمده است . و در سفری که به دزفول می آید خسته و بیمار مکانی برای خواب نمی یابد تا اینکه به مدرسه شیخ اسماعیل هدایتش میکنند نجم الدین ، شیخ اسماعیل را بر روی منبر یافت و لباسی چرکین داشت اما بر خلاف لباسش سخنان روح پرور و عظیم بیان میداشت . و کلماتی که از دو لب این مرد بزرگ بیرون می آمد بسیار پاک بود . نجم الدین غرق دریای سخنان شیخ شده بود که ناگه شیخ را نزد خود یافت و می فرمود : ای طالب مطلوب این جامه اگر چرکین است ، اما نمازی است یعنی این لباس آلوده به چرک نیست بلکه میشود با آن نماز خواند . نجم الدین سماع را منکر بود و چون شیخ وی را در خانقاه  در مقابل درویشان جای داده بود ، میگوید از بیماری آنقدر رنج نبردم که سماع دارد . ولی هنگامیکه شیخ دست او را میگیرد و به سماع میبرد نظرش عوض شده و با ورود به سماع میگوید هیچ بیماری در خود نمیدیدم و مرا ارادتی حاصل شد . پس از چندین سال شیخ نجم الدین در کنار شیخ اسماعیل از او بهره می برد و به دستور شیخ اسماعیل به خوارزم برود و برسجاده نشیند و جهانیان رابه طریق ارشاد حق به حق رساند . هم اکنون مزار این عارف کامل در اول بازار قدیم روبروی خراطان میباشد . و به بقعه شیخ اسماعیل معروف است. استاد محمدحسین حکمت فر از سال 1355 تا سال 1370 روی این عارف کامل مطالعه دقیق داشته و کتاب "عارف از دزفول" از آثار ایشان میباشد استاد حکمت در طول عمر پر برکتش  به مطالعه و تحقیق و پژوهش فرهنگ نا نوشته دزفول همت گماشته است . که برایش از خداوند طول عمر وسلامتی آرزو داریم . استاد حکمت از شاگردان شیخ نامبرد : شیخ نجم الدین کبری بزرگترین عالم و در عرفان ، بهاء الدین ولد پدر مولوی ، عطارنیشابوری ، شیخ شهاب الدین سهروردی استاد سعدی ، باباکمال خجندی استاد شمس ، جمال الدین حسین گیلی و ..     استادحکمت از اوحدالدین کرمانی نامبرد ، اوحدالدین حامد بن ابی الفخر معروف به اوحد کرمانی از صوفیان و رباعی گویان مشهور ایران است وی درسال 561قمری در شهر بردسیر کرمان  زاده شد و درجوانی به بغداد رفت و به حلقه  مریدان شیخ شمس الدین سجاسی پیوست . سجاسی مراد و استاد شمس تبریزی بود . سنت شفاهی  درنقل اشعار صوفیان ، باعث شده تعدادی از رباعیات ، با رباعیات دیگر شاعران از جمله خیام ، مولوی ، عطار و دیگران در هم بیامی زد و اصطلاحآ جزو "رباعیات سرگردان"قرارگیرد . در ادامه استاد فرمود سماع نغمه در قانون موسیقی است و نی پیغام دوست یا معشوق به عشق و زیباترین پیغام دوست است . و مولانا یکی از پیروان سماع بوده است . در پایان استاد به سوالات بعضی از شرکت کنندگان پاسخ داد . آقای مهران  بقایی محقق  جوان در خصوص صوفیه و عرفان سوال کرد و از نظام عقیدتی دزفول در گذشته سخن به میان آورد.  آقای فرهمند یکی دیگر ازشرکت کنندگان ضمن تقدیر و تشکر از زحمات  استاد حکمت فر از ایشان  بعنوان  کسیکه فرهنگ دزفول را زنده نگهداشته است خطاب نمود . استاد محمد غفاری در پاسخ به این سوال که معنی" لرویری و پایه موری "چیست ؟فرمودند که لرویری یکی از آوازهای بختیاری است که محدوده آن خرم آباد و اطراف آن است و پایه موری نیز از آوازهای سگوندی هاست که دایره محدوه آن تا شوش و بین راه خرم آباد میشود . در این جلسه ریاست محترم ارشاداسلامی دزفول  جناب آقای سعادت و جناب آقای سرافراز رییس محترم شورای شهر نیز حضورداشتند . در پایان این جلسه  تعدادی از  هنرمندان به اجرای موسیقی در مایه دشتی شوشتری ، پرداختند و پیشکسوت موسیقی  آقای میرزاعلی  طاهربقال با 92 سال سن به هنر نمایی با نی در دستگاه سه گاه پرداخت ، برای این  پیشکسوت موسیقی آرزوی سلامتی و طول عمر داریم .  این نشست به همت هنرمند ارزنده جناب آقای جهانی فر و جناب آقای نادر زاده درویش برگزار شد . باسپاس از تمام اساتید و هنرمندان و استاد عبدالکریم پاک سیرت.

 

گزارش : سعید زایری


 
 
 
 
ساخت كد آهنگساخت كد موزیک آنلاین
/anbsp; side-righta href=clear: both; width: 777px; cellspacing=); background-repeat: repeat-y /table target=0div class=-PostAuthorLink-div style=a href=side-left cellspacing= title= cellspacing=فاوانیوز