دل مجنون

موسیقی سنتی

گزارش جلسه نوزدهم مرکز حفظ و اشاعه موسقی آیینی و مقامی دزفول
ساعت ۱:٤٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/٧/٢۱  کلمات کلیدی: مرکز حفظ و اشاعه موسیقی آیینی و مقامی دزفول ، نوحه پامنبری

جمعه 95/7/16 نوزدهمین نشست اعضاء مرکز حفظ و اشاعه موسیقی آیینی و مقامی دزفول باحضور اساتید و هنرمندان و هنرجویان و دوستداران موسیقی در سالن همایشهای فرهنگی اداره  فرهنگ و ارشاد اسلامی دزفول برگزار گردید . این جلسه پیرامون گذری بر تاریخچه موسیقی آیینی در دزفول و نوحه های پامنبری با سخنرانی استاد محمد حسین حکمت فر بود . استاد حکمت فر قبل از شروع برنامه از استاد غفاری بعنوان چهره نام آشنای ادبیات و فرهنگ دزفول به نیکی یاد کرد و ایشان را  سرمایه فرهنگی دزفول در حال حاضر دانست و دانستی های وی را گنجینه ایی برای دوستداران فرهنگ دزفول برای حال و آینده ذکر نمود .

از مجموع 34 اثر معنوی و ناملموس خوزستان که در فهرست آثار ملی ثبت شده ، 20 اثر آن مربوط به دزفول است که هر کدام زیر شاخه هایی نیز دارد . دسته بندی این آثار شامل موسیقی مذهبی و عاشورایی و غم و شادی و ..میشوند . اسامی برخی از این آثار ثبت شده بنام دزفول ،اذان ،مناجات خوانی در موسیقی دزفول، نوحه های پامنبری ، مرثیه خوانی و اولیا خوانی و مثنوی و رباعی خوانی ، زجه مویه ها یا آوازهای سوگواری عزیزان یا مارضایی و مولودی خوانی به گویش محلی و ...است . استاد حکمت فر فرمودند که در سال 1387جمعی از اساتید وقت که تسلط بر مجلس پامنبری داشتند مجلس همخوانی اجرا و در آن زمان ضبط گردید و بروی سی دی موجود است .  در سال 1367در همایش فرهنگستان نقش جهان حاج عبدالمجید عروه عنایتی کاشی کار مطرح و بنام آن زمان بهمرا استاد حبیب نقاش حضور داشتند و درآن همایش فقط تنها همخوانی پامنبری تصویری  اجرا شده از دزفول بود که مورد توجه حاضرین و داوران قرارگرفت .


که زمان
 آن اجرا حدود 19دقیقه میباشد . استاد به حضور دوتن از اساتید دزفول که در تکیه دولت یا تکیه همایونی حضور داشتند نامبرد و فرمود که که ازتعداد ده نفر تعزیه خوان درآن تکیه ،سید محمد دزفولی و ملا ولی ذاکر بودند . پایه و بنیانگذار تعزیه خوانی در ایران از آن زمان در تکیه دولت بود . تکیه دولت در زمان ناصرالدین شاه قاجار بنا شد و نام آن بنا تکیه دولت یا تکیه همایونی یا تکیه شاه بود . مدیر آن معیرالممالک دران زمان بود . از تکیه دولت درحال حاضر اثری برجا نمانده است بنای آن کاملا تخریب گردیده و ساختمان بانک ملی شعبه بازار تهران بجای آن ساخته شده است . استاد فرمودند که از مرحوم ناهیدی و ذاکر و مقبل حدود 99موسیقی پامنبری داشتیم که 17 تای آن  مجلس تعزیه خوانی بوده که در گروه های دو نفری و سه نفری و حتی ده نفری با شیوه خاص خودشان اجرا میشدند و یکی از آوازهای دزفولی مارضایی میباشد . مارضا ، در واقع نام بانوی دزفولی بود که پسری بنام رضا داشت و همسرش رشید قلی بود و منزلشان درمحله مسجد کوچه نزدیک قاسمیه بود . رشید قلی در آن منزل بصورت رهن بوده و درواقع منزلی از خود نداشته است . این روایت حدود 130پیش بوده و درآن زمان رشیدقلی همسایه مرحوم ضیایی بود و  شعرهایی که مادر رضا بصورت آهنگ حزین و غمگین در فراق پسرش خوانده است به احتمال قوی همگی اقتباس از اشعار مرحوم ملا محمد رشید ضیایی بوده است . که  بعدها این شیوه خواندن موسیقی حزین ،به مارضایی معروف شده است .

در ادامه استاد حکمت فر فرمود ملا محمد تقی ناهیدی به دستگاههای موسیقی کاملا آشنایی داشته است و درسال 1332 فوت کرد، از استاد ناهیدی آثاری زیادی در مرثیه خوانی و موی خوانی باقی مانده که بعد از گذشت  سالها هنوز برترین  پامنبری محسوب میگردند .  و از646 برنامه گلها که اجرا شده اکثرآ اقتباس از آثار این عزیزان و بزرگوار باشد . و از سید حسین فارغ نامبرد که قریب 50سال پیش در مجلسی که منزل کریم قندی برگزار میگردید و شعر زیر را خواند:"سرآن کشته بنازم، که پس از کشته شدن ؛ سرخود گیرد و اندر پی قاتل برود . "

در پایان استاد از پیرغلام حاج سید محمدعلی مصطفوی و باباتقی نامبرد و در مورد مجالس تعزیه خوانی گفت ،این مجالس 17 تا هستند و به نقش و دستگاه آنها اشاره ایی کرد . بطور مثال انکه نقش امام حسین را دارد در  آواز بیات  ترک و نقش حضرت عباس ، بزم آراو نقش حضرت زینب ،غم انگیزونقش شمر ،اشقیاخوانی اجرا میگردد . در پایان جلسه دیروز اساتید تعزیه خوان آقایان :

 

استاد رضوی ،استادوزیری،استادزاکرصالحی،استادحسین زاده و استادسراج و هنرمند ارزنده و محجوب آقای علیرضاجهانی فرد چند نمونه از مجلس پامنبری را در آواز ابوعطا و پامنبری ای صبا را در آواز افشاری بصورت همخوانی به زیبایی اجرا کردند که موجب نزدیکی معنوی مدعوین حاضر در جلسه با سیدالشهدا گردید . این جلسه باسلام و صلوات شروع و به پایان  رسید . این نشست به همت هنرمند وخادم سیدالشهدا جناب آقای علیرضا جهانی فرد و جوان شیفته هنر و اهل بیت آقای نادر زاد درویش برگزار گردید . باسپاس ازهمه اساتید و هنرمندان و استاد فرهیخته جناب آقای عبدالکریم پاک سیرت . بدون شک ثواب این جلسه به کارهای خیر و باقیات و صالحات آقای پاک سیرت اضافه خواهد گردید.آمین🙏

 

 

 

گزارش : سعید زایری

عکس : نادر زاده درویش


 
 
 
 
ساخت كد آهنگساخت كد موزیک آنلاین
/anbsp; side-righta href=clear: both; width: 777px; cellspacing=); background-repeat: repeat-y /table target=0div class=-PostAuthorLink-div style=a href=side-left cellspacing= title= cellspacing=فاوانیوز